Տղամարդու սերմնաբջիջների որակն ու վերարտադրողական հնարավորությունները փոխվում են կյանքի ընթացքում։ Յուրաքանչյուր տասնամյակ բերում է իր մարտահրավերներն ու ռիսկերը։ Ստորև ներկայացնում ենք այդ փոփոխությունները։

13–14 տարեկան՝ դեռահասություն։

Այս տարիքում սերմնաբջիջները դեռ ամբողջությամբ ձևավորված չեն, ինչի պատճառով անպտղության կամ արատների վտանգը բարձր է։ Ավագ դեռահասների մոտ սերմնաբջիջները սովորաբար շատ առողջ են, սակայն ռիսկային վարքագիծը (ծխախոտ, ալկոհոլ, վարակներ) կարող է վնասել դրանց։

20-տարեկան՝ լավագույն տարիները։

Այս շրջանը համարվում է տղամարդու վերարտադրողական կյանքի գագաթնակետը․

• առկա է առավելագույն քանակությամբ հասուն և առողջ սերմնաբջիջներ,
• ԴՆԹ-ի վնասվածքները նվազագույն են,
• սերնդի խնդիրների վտանգը ամենացածր մակարդակի վրա է։

30-տարեկան – առաջին փոփոխությունները։

30-ից հետո սկսում է նվազել տեստոստերոնի մակարդակը։

• 32–34 տարեկանից պտղաբերությունը աստիճանաբար ընկնում է,
• 35-ից բարձր տղամարդկանց մոտ անպտղության վտանգը կրկնապատկվում է՝ համեմատած 25-ից փոքր տղամարդկանց հետ,
• սերմնաբջիջների ԴՆԹ վնասվածքները ավելանում են, մեծացնելով երեխաների արատների վտանգը։

40-տարեկան՝ առողջական խանգարումների սկսման փուլ։

Այս տարիքում հաճախ ի հայտ են գալիս․

• շաքարային դիաբետ տիպ 2 և մետաբոլիկ համախտանիշ,
• տեստոստերոնի անկում,
• էրեկտիլ դիսֆունկցիա,
• շիզոֆրենիայի վտանգը կրկնապատկվում է,
• աուտիզմով երեխա ունենալու հավանականությունը գրեթե 6 անգամ բարձր է, քան 30-ից ցածր հայրերի մոտ։

50-տարեկան՝ ԴՆԹ-ի ֆրագմենտացիայի վնաս։

Տղամարդու սպերմատոգոնիաներ կոչվող «սկզբնական բջիջներ»ը այս տարիքում բաժանվում են ավելի քան 800 անգամ։ Այսքան շատ կրկնօրինակման ընթացքում կուտակվում են գենետիկ սխալներ, ինչն էլ բացատրում է՝

• Սերմնաբջիջների որակի կտրուկ նվազումը,
• մուտացիաների ու արատների վտանգի բարձրացումը,
• շիզոֆրենիայի և աուտիզմի ռիսկի ավելացումը։

60-տարեկան՝ բնական ծերացում։

Այս տարիքում սերմնաբջիջների մոտ 85%-ը կլինիկորեն ունեն ձևաբանական և շարժունակության խանգարումներ։ Սա արդեն համարվում է բնական ծերացման հետևանք։ Տղամարդը նույնիսկ այդ տարիքում կարող է սերունդ ունենալ, որովհետև միլիոնավոր սերմնաբջիջների մեջ դեռ մնում են առողջ ու կենսունակ բջիջներ։ Սակայն այս տարիքում բեղմնավորման հավանականությունը նույնպես նվազում է, փոխարենը՝ աճում ժառանգական մուտացիաների ռիսկը։